Vertrouwen in burgers

Vertrouwen in burgers 350x275Door GC op basis van WRR rapport nr. 88

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid bracht op 22 mei 2012 haar nieuwe rapport Vertrouwen in burgers uit. Hierin pleit zij voor “een andere rol van ambtenaren om de inzet van burgers voor de samenleving te stimuleren. Het rapport is weliswaar zo’n negen maanden oud, maar de aanbevelingen lijken hun weg in het nieuwe regeringsbeleid nog te moeten vinden. Hernieuwde aandacht voor dit rapport dat de essentie van besturen blootlegt.

De aanleiding
Veel meer dan wordt gedacht, zijn burgers bereid initiatief te nemen. De WRR trof een groot aantal vormen van burgerbetrokkenheid aan: van razendsnel georganiseerde ludieke acties tot nieuwe samenwerkingsvormen tussen burgers en professionals. Helaas blijven er veel kansen voor burgerbetrokkenheid liggen.

De WRR maakt zich zorgen over de grote groepen burgers die het vertrouwen in de overheid en hun eigen vermogen daar invloed op uit te kunnen oefenen dreigen te verliezen. Slechts kleine groepen burgers voelen zich aangesproken door de wijze waarop beleidsmakers hen pogen te betrekken. En beleidsmakers lijken op hun beurt weer weinig open te staan voor de nieuwe manieren waarop burgers hun betrokkenheid uiten.

Steeds meer burgers nemen zelf het initiatief en omzeilen de gebruikelijke routes via politiek, belangenbehartigers en formele inspraakorganen die de beleidsmakers gewend zijn. Met als gevolg een steeds verdere verwijdering tussen burgers en beleidsmakers.”

Het rapport
De WRR: “In Vertrouwen in burgers onderzoekt de WRR hoe beleidsmakers burgers meer kunnen betrekken bij het actief vormgeven van de samenleving. Actief betrokken burgers zijn van groot belang voor een levende democratie. Ze houden volksvertegenwoordigers en overheidsinstanties bij de les, vernieuwen de samenleving met hun ideeën en initiatieven en geven het beleid draagvlak.

Het is daarom zorgelijk dat slechts kleine groepen burgers zich aangesproken voelen door de wijze waarop beleidsmakers hen pogen te betrekken. Door middel van literatuurstudie en uitgebreid veldonderzoek heeft de raad de kansen en mogelijkheden om burgers aan te zetten tot actieve betrokkenheid in kaart gebracht.”

In de aanbiedingsbrief aan de minister-president d.d. 9 mei 2012 duidt de raad drie verschillende velden van burgerparticipatie:

  • Door het verbreden van beleidsparticipatie kunnen de kansen voor burgerbetrokkenheid in de agendavorming, beleidsuitvoering en crisisbeheersing meer benut worden.
  • Het vernieuwen van maatschappelijke participatie vraagt om het versterken van de publieke ruimte en het verbinden van beleidsmakers en kwetsbare (groepen) burgers.
  • Maar de grootste uitdaging is gelegen in het verwelkomen van maatschappelijke initiatieven, ook als die niet ‘passen’ in het perspectief van beleidsmakers.

In haar brief komt de raad aan het eind van haar brief met een bijzonder feit dat uit het onderzoek zelf naar voren is gekomen:

Uit het veldonderzoek van de raad blijkt dat veel beleidsmakers die werkzaam zijn op het rijksniveau de neiging hebben burgerbetrokkenheid te beschouwen als het domein van lagere overheden en maatschappelijke instellingen.

Het is dit interface dat cruciaal blijkt in de effectieve werking van multi-level governance, de samenwerking tussen de verschillende lagen van de overheid. Een constatering die niet verder wordt uitgewerkt in het rapport. Lees meer >

Op 21 December 2012 is een Inspirerende bijeenkomst ‘Vertrouwen in burgers’ gehouden te Hoorn.

Download WRR rapport nr. 88: Vertrouwen in burgers