Urgentie van een centrale en geleide benadering

Door Paul Wagtmans *

Met de algehele bezuinigingen én omvangrijke transformaties in het sociale domein (Wet Werken naar Vermogen, Jeugdzorg en AWBZ/WMO) voor de boeg lijken nieuwe sturings-paradigma’s het lokale publieke domein binnen te treden. Eén van de grote opgaven daarbij is om de sociale cohesie – de samenhang tussen burger, samenleving en milieu – te versterken. De combinatie van deze grote transformaties onder het gesternte van een toenemende sociale stress vraagt om gepaste reflectie op publieke sturing.

De koers lijkt te zijn die van een terugtredende overheid. Maar we weten, het vertrouwen van de burger in de overheid is tanend, de politiek zoekt de antwoorden in de eigen machtsontwikkeling, collectief gevoelde waarden worden te weinig geadresseerd. En we weten dat deelbelangen zijn gefragmenteerd binnen de spiraal van toenemende individualisering. Het maatschappelijk weefsel komt op plaatsen zelfs in gevaar…

Wat nu? Terug naar de basis! Publieke leiders moeten weer ‘aan de zijde’ van de samenleving en weg van de deel-belangen, hoe moeilijk dit soms ook is. Het geheel telt, meer dan ooit. Daarnaast moeten zij centrale regie ontwikkelen om burgers en bedrijven te stimuleren hun verantwoordelijkheid te nemen.

Niet terugtrekken dus, maar hoeden. Burgers in hun kracht zetten en het particulier initiatief stimuleren is de nieuwe opdracht. Om te komen tot een geleide én geleidelijke transformatie naar lagere collectieve lasten, eigen verantwoordelijkheid én meer vertrouwen. Deze vorm van sturen houdt een hernieuwde dialoog in tussen politiek, samenleving en burger. Eén van over de eigen grenzen heen durven denken. De overheid als regisseur en verbinder lijkt noodzaak geworden om de ‘samenleving’ nieuw leven in te blazen. Een centrale en geleide benadering is absoluut urgent!

*Paul Wagtmans is voormalig Gedeputeerde van de Provincie Noord-Brabant